برنامه هواپیمای همکار جنگی نیروی هوایی بریتانیا؛ نگهبان و سگ‌ شکاری برای جنگنده‌های سرنشین‌دار

نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا برنامه جدید هواپیمای همکار جنگی (Collaborative Combat Aircraft) خود را رسماً معرفی کرد. وزیر آمادگی دفاعی بریتانیا، لوک پولارد، این برنامه را در کنفرانس جهانی فرماندهان نیروی هوایی و فضا که در لندن برگزار شد، اعلام کرد.
به گفته پولارد، این پهپادهای خودمختار همانند «فرشته نگهبان» و در عین حال «سگ شکاری» برای جنگنده‌های سرنشین‌دار نیروی هوایی بریتانیا عمل خواهند کرد. این توصیف نشان می‌دهد که وظیفه اصلی این سامانه‌ها هم حفاظت از خلبانان و هم افزایش قدرت تهاجمی ناوگان است.

نام‌گذاری استورم فایتر در نیروی هوایی بریتانیا

برنامه هواپیمای همکار جنگی نیروی هوایی بریتانیا رسماً استورم فایتر (Storm Fighter) نام گرفته است. این نام‌گذاری در تاریخ شانزدهم ژوئیه سال دوهزار و بیست و شش اعلام شد و بخشی از طرح سرمایه‌گذاری دفاعی بریتانیا محسوب می‌شود.
پولارد تأکید کرد که استورم فایتر محور اصلی تلاش نیروی هوایی بریتانیا برای تبدیل‌شدن به نخستین نیروی هوایی نسل ششم در اروپا خواهد بود. او همچنین گفت این برنامه به گسترش صادرات دفاعی، رشد اقتصادی و همکاری با کشورهای دوست کمک می‌کند.

بودجه و اهداف برنامه استورم فایتر نیروی هوایی بریتانیا

برای توسعه اولیه استورم فایتر مبلغ سیصد میلیون پوند معادل تقریباً چهارصد و پنج میلیون دلار در نظر گرفته شده است. این بودجه بخشی از طرح سرمایه‌گذاری دفاعی بریتانیا به ارزش کلی دویست و نود و هشت میلیارد پوند است که سی‌ویک میلیارد پوند آن به حوزه هوایی و فضایی اختصاص یافته است.
افزون بر بودجه استورم فایتر، دولت بریتانیا مجموعاً پنج میلیارد پوند برای توسعه پهپادها و دیگر سامانه‌های بدون سرنشین پیشرفته در نظر گرفته که نسبت به رقم قبلی چهار میلیارد پوندی افزایش یافته است.
پولارد این سرمایه‌گذاری را «چشمگیرترین» بخش طرح سرمایه‌گذاری دفاعی توصیف کرد و آن را گام بعدی در مسیر قدرت هوایی خودمختار بریتانیا نامید.

زمان‌بندی پرواز و همکاری استورم فایتر با یوروفایتر و اف-۳۵

برنامه‌ریزی اولیه، توسعه استورم فایتر را همسو با برنامه هواپیمای جنگی مشترک (GCAP) در نظر گرفته بود. اما فرمانده ستاد نیروی هوایی بریتانیا، مارشال هوایی هاروی اسمیت، در مصاحبه‌ای با Aviation Week گفته بود که مایل است نمونه آزمایشی این سامانه تا سال دوهزار و بیست و هفت همراه با جنگنده یوروفایتر به پرواز درآید و ظرفیت عملیاتی آن تا پایان همین دهه آماده شود.
طبق طرح سرمایه‌گذاری دفاعی، پرواز نمونه آزمایشی استورم فایتر حداکثر تا سال دوهزار و سی پیش‌بینی شده است؛ هرچند نیروی هوایی بریتانیا خواستار تسریع این برنامه و پرواز زودهنگام‌تر آن است.
استورم فایتر قرار است در نهایت با جنگنده نسل ششم تمپست هماهنگ شود، اما در گام نخست باید با ناوگان کنونی یوروفایتر تایفون و اف-۳۵ نیز سازگار شود. فرماندهان نیروی هوایی بریتانیا همچنین از این سامانه برای تشکیل بال هوایی ترکیبی روی دو ناوهواپیمابر کشور استفاده خواهند کرد.

خانواده پهپادهای استورم در نیروی هوایی بریتانیا

استورم فایتر بر پایه تجربه برنامه استورم شراود بنا شده است؛ سامانه جنگ الکترونیک بدون سرنشینی که از ماه مه سال دوهزار و بیست و پنج در خدمت اسکادران دویست و شانزدهم نیروی هوایی بریتانیا قرار گرفت. این پهپاد با مختل‌کردن رادارهای دشمن به بقای جنگنده‌های تایفون و اف-۳۵ کمک می‌کند و به جمرهای ایستاده لئوناردو بریت‌استورم مجهز است.
بر اساس گزارش‌های تکمیلی، نیروی هوایی بریتانیا دو سامانه دیگر را نیز در دست توسعه دارد؛ پهپاد جنگ الکترونیک موسوم به استورم کروم و پهپاد ضربتی یک‌بارمصرف با برد بلند به نام استورم فایر. این سه سامانه در کنار استورم فایتر، لایه‌های مختلف قدرت بدون سرنشین نیروی هوایی بریتانیا را تشکیل می‌دهند.

سوخت‌رسانی هوایی؛ گام بعدی نیروی هوایی بریتانیا

پولارد تأیید کرد که نیروی هوایی بریتانیا در حال بررسی افزودن قابلیت سوخت‌رسانی از نوع بوم به هواپیماهای سوخت‌رسان ایرباس آ۳۳۰ ولجر است. این هواپیماها متعلق به مشارکت مشترک ایرتنکر میان ایرباس، تالس و شرکت سرمایه‌گذاری زیرساخت اکوئیتیکس هستند.
به گفته او، امکان این گفت‌وگوها به دلیل نزدیک‌شدن به نقطه پایان و تمدید احتمالی قرارداد برنامه هواپیمای سوخت‌رسان راهبردی آینده در سال دوهزار و سی‌وپنج فراهم شده است. نیروی هوایی بریتانیا قصد دارد رویکردی آینده‌نگر برای هماهنگی سوخت‌رسانی با برنامه هواپیمای جنگی مشترک نیز اتخاذ کند.

چشم‌انداز بودجه دفاعی نیروی هوایی بریتانیا تا سال ۲۰۳۵

پولارد پذیرفت که بودجه فعلی طرح سرمایه‌گذاری دفاعی برای تحقق همه انتظارات کافی نبوده است. با این حال او گفت که بازنگری بعدی بودجه دولت در سال دوهزار و بیست و هفت انجام خواهد شد.
بر اساس این برنامه، هزینه‌های دفاعی بریتانیا قرار است به سه درصد تولید ناخالص داخلی و تا سال دوهزار و سی‌وپنج به سه و نیم درصد افزایش یابد. پولارد تصریح کرد که طرح سرمایه‌گذاری دفاعی به‌گونه‌ای طراحی شده که در صورت تأمین بودجه بیشتر، قابل گسترش باشد.

جمع‌بندی جایگاه نیروی هوایی بریتانیا در نسل ششم هوانوردی نظامی

برنامه استورم فایتر نشان می‌دهد که نیروی هوایی بریتانیا به‌جای تکیه صرف بر جنگنده نسل ششم تمپست، در حال ساخت یک سامانه رزمی ترکیبی است که جنگنده‌های سرنشین‌دار، هواپیماهای خودمختار، هوش مصنوعی و مدیریت شبکه‌ای میدان نبرد را در کنار هم به کار می‌گیرد.
موفقیت این برنامه به توانایی نیروی هوایی بریتانیا در حل چالش‌های فنی و مالی وابسته است. در صورت تحقق برنامه زمانی، استورم فایتر می‌تواند یکی از نخستین هواپیماهای همکار جنگی عملیاتی در اروپا باشد و جایگاه بریتانیا را در توسعه مفاهیم نبرد هوایی نسل ششم تثبیت کند.