دو شرکت اصلی سازنده موشکهای رهگیر پاتریوت، مراحل نخست بررسی امکان تولید این سامانه در خاک اوکراین را آغاز کردهاند. این اقدام تنها چند هفته پس از وعده رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، درباره اعطای مجوز تولید به کییف مطرح شده است.
وعده اعطای مجوز تولید موشک پاتریوت به اوکراین
ترامپ در تاریخ ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ میلادی، در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا، در دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، از اعطای مجوز تولید موشک پاتریوت به این کشور خبر داد.
او در این باره گفته است: «ما به شما مجوز میدهیم تا پاتریوت بسازید. این خیلی جالب است، اینطوری دیگر نمیتوانید شکایت کنید که ما به اندازه کافی به شما نمیدهیم.»
بر اساس این توافق، اوکراین سومین کشوری خواهد بود که مجوز تولید موشک پاتریوت را دریافت میکند؛ پیش از این، تنها آلمان و ژاپن چنین مجوزی داشتهاند.
دلیل نیاز اوکراین به موشک پاتریوت
اوکراین در طول جنگ با روسیه، به شدت به رهگیرهای پیشرفته پاتریوت برای مقابله با حملات موشکهای بالستیک روسیه وابسته بوده است.
موشک پاتریوت تنها سلاح موجود در زرادخانه اوکراین است که قادر به رهگیری موشکهای بالستیک با سرعت بالا و مسیر پروازی تند است.
بر اساس برآوردهای موجود، نیاز سالانه اوکراین به این رهگیرها حدود دو هزار فروند است، در حالی که تولید فعلی آمریکا در حدود ششصد فروند در سال است.
مرحله فعلی مذاکرات درباره تولید موشک پاتریوت در اوکراین
نمایندگان دو شرکت آرتیایکس (RTX) و لاکهید مارتین، در حاشیه نمایشگاه هوایی فارنبرا، اعلام کردند که مذاکرات با دولت آمریکا درباره چگونگی تحقق این طرح در جریان است.
تیم کاهیل، رئیس بخش موشک و کنترل آتش شرکت لاکهید مارتین، گفته است که این فرآیند هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و ارزیابی گزینههای مختلف توسط ارتش آمریکا و دولت این کشور ادامه دارد.
به گفته او، شرکت لاکهید مارتین از هر یک از این گزینهها که انتخاب شود، پشتیبانی خواهد کرد، اما اعلام قطعی برنامه در حال حاضر زودهنگام است.
تام لالیبرتی، رئیس بخش سامانههای پدافند زمینی و هوایی شرکت آرتیایکس، نیز گفته است که این شرکت در حال بررسی سه سطح از زنجیره تأمین جهانی خود، شامل تأمینکنندگان قطعات، مراکز تعمیر و نگهداری، و خطوط تولید کامل سامانه، برای همکاری با اوکراین است.
به گفته او، این فرآیند تازه آغاز شده و شرکت آرتیایکس در ادامه مسیر، از رویکرد دولت آمریکا پیروی خواهد کرد.
معرفی نسخه ارزانتر موشک پاتریوت
شرکت لاکهید مارتین در تاریخ ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که در حال ساخت نسخه تازهای از رهگیر پاتریوت با نام PAC-3 ACE است.
هدف این طرح، رساندن هزینه تولید به کمتر از نصف هزینه نسخه فعلی، یعنی PAC-3 MSE است.
بر اساس اظهارات کاهیل، برنامه اولیه این است که نسخه تازه در اروپا یا سایر کشورهای شریک، با استفاده از قطعاتی سادهتر از نسخه فعلی تولید شود.
او از پاسخ قطعی درباره ارتباط احتمالی این نسخه با مجوز تولید اوکراین خودداری کرد.
قرارداد موجود تولید موشک پاتریوت برای اوکراین
زلنسکی پیشتر و بهصورت مکرر از دولت آمریکا خواسته بود مجوز تولید موشک پاتریوت را به اوکراین بدهد.
او در اردیبهشت ۲۰۲۶ (May 2026) در مصاحبهای گفته بود: «از دولت پیشین و دولت فعلی خواستهام که به اوکراین مجوز بدهند؛ ما تولید موشکهای پاتریوت را افزایش خواهیم داد و این هم برای ما و هم برای خاورمیانه و هرکسی که آمریکا تصمیم بگیرد کمک کند، مفید خواهد بود.»
ترامپ در آنکارا همچنین این سامانه را «سلاحی دفاعی» توصیف کرد و گفت این نوع سلاح را نسبت به سلاحهای تهاجمی ترجیح میدهد.
به گفته کارشناسان و مقامات اوکراینی، حتی با صدور مجوز، رسیدن به تولید واقعی موشک پاتریوت در خاک اوکراین ممکن است سالها زمان ببرد، چرا که این فرآیند به ابزارسازی محلی و ایجاد زنجیره تأمین امن میان بیش از چهارصد تأمینکننده تخصصی نیاز دارد.
جمعبندی روند تولید موشک پاتریوت در اوکراین
روند فعلی نشان میدهد که تصمیم سیاسی برای اعطای مجوز تولید موشک پاتریوت گرفته شده است، اما اجرای فنی آن هنوز در مرحله بررسی اولیه قرار دارد.
شرکتهای لاکهید مارتین و آرتیایکس تأکید کردهاند که تصمیم نهایی درباره نوع رهگیر، محل تولید و ساختار زنجیره تأمین، بر عهده دولت آمریکا خواهد بود.
