در جنگ ایران و آمریکا که از اواخر فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده، طی بیستوچهار ساعت گذشته دور تازهای از تبادل حملات میان طرفین ثبت شده است. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد موج جدیدی از حملات هوایی را علیه اهدافی در ایران انجام داده است.
بر اساس این اعلامیه، این حملات مراکز فرماندهی، سامانههای پدافند هوایی، توان موشکی و پهپادی و تأسیسات رصد ساحلی ایران را هدف قرار داده است. هدف اعلامشده آمریکا، کاهش توانایی ایران برای اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز عنوان شده است.
مناطقی از ایران که در این بیستوچهار ساعت هدف حملات آمریکا قرار گرفت
بر اساس گزارش رسانههای ایران، حملات آمریکا در این بازه زمانی مناطق زیر را در بر گرفت: بندرعباس و جزیره قشم در جنوب کشور، منطقه ساحلی چابهار در جنوب شرق، و همچنین شهرهای سیریک، کنارک، راسک، خنداب، خرمآباد و سمنان. پدافند هوایی ایران در آسمان تهران نیز به حالت آمادهباش درآمد. مقامات ایرانی گفتهاند در حمله به پاکدشت و مجتمع نظامی پارچین در حومه تهران تلفاتی گزارش نشده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد یک فروند پهپاد شناسایی آمریکایی از نوع امکیو-۹ را بر فراز اندیمشک در استان خوزستان سرنگون کرده است.
جنگ ایران و آمریکا؛ واکنش نظامی ایران در برابر پایگاههای آمریکایی
ایران در واکنش به این حملات، مسئولیت پرتاب موشک و پهپاد به سمت تأسیساتی که نیروهای آمریکایی از آنها استفاده میکنند در کویت، بحرین و اردن را بر عهده گرفت. ارتش ایران گفت این عملیات، سامانههای راداری و پدافند هوایی آمریکا در کویت و بحرین را هدف قرار داده است.
به گفته رسانههای دولتی ایران، در این حملات باتریهای موشکی پاتریوت و مخازن سوخت در پایگاه هوایی علی السالم در کویت مورد اصابت قرار گرفته است. کویت اعلام کرد چهار موشک کروز و ۲۱ فروند پهپاد پرتابشده از ایران را رهگیری کرده است.
ارتش ایران همچنین گفت سامانههای مخابراتی، رادار سوپرهاوک و پدافند پاتریوت مورد استفاده نیروهای آمریکایی در پایگاه شیخ عیسی در بحرین را هدف پهپادی قرار داده است. سپاه پاسداران نیز اعلام کرد سکوی نگهداری جنگندههای آمریکایی و مرکز فرماندهی و کنترل جدید آمریکا در پایگاه العزرق اردن را با موشکهای بالستیک خیبرشکن هدف قرار داده است.
ارتش اردن اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور هشت موشک شلیکشده از ایران را رهگیری و منهدم کردهاند.
تلفات انسانی در جنگ ایران و آمریکا
وزارت بهداشت ایران اعلام کرده است از آغاز این دور از درگیریها دستکم سیوپنج نفر کشته و بیش از سیصد نفر مجروح شدهاند. سخنگوی این وزارتخانه، حسین کرمانپور، گفت در میان کشتهشدگان دو زن و یک نوجوان نیز حضور دارند.
در بحرین آژیر خطر در سراسر پایتخت این کشور، منامه، به صدا درآمده و سامانههای پدافندی این کشور پرتابههای ورودی را رهگیری کردهاند. در کویت نیز یک نفر در جریان عملیات رهگیری مجروح شده اما وضعیت وی پایدار اعلام شده است.
جنگ ایران و آمریکا؛ مواضع رسمی مقامات ایرانی
سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش ایران، ابراهیم ذوالفقاری، هشدار داد در صورتی که آمریکا تأسیسات غیرنظامی ایران را هدف قرار دهد، پاسخ ایران «فراتر از تناسب» و «برتر» خواهد بود و زیرساختهای منطقه «زیر ضربات فولادین خرد خواهد شد».
سخنگوی دیگر ارتش ایران، محمد اکرامینیا، گفت در صورت تداوم اقدامات خصمانه آمریکا، پاسخ جمهوری اسلامی «فراتر از محاسبات دشمن» خواهد بود و میدانهای تازهای از رویارویی شکل خواهد گرفت.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکننده ارشد ایران، در بیانیهای گفت ایران درگیر یک رویارویی «بنیادین و وجودی» با آمریکاست و اگرچه هرگز خواهان جنگ نبوده، برای دفاع از امنیت ملی آماده است.
معاون وزیر امور خارجه ایران، کاظم غریبآبادی، نیز اعلام کرد ایران به هرگونه اقدام تجاوزکارانه پاسخ قاطع خواهد داد و هیچ اقدامی علیه ملت ایران بیپاسخ نخواهد ماند.
موضع آمریکا
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر هشدار داده بود در صورت عدم بازگشت ایران به میز مذاکره، آمریکا پلها و نیروگاههای ایران را هدف قرار خواهد داد. وی همچنین گفته است آمریکا باید از سوی کشورهایی که در این جنگ «کمک» میکند، از جمله عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، غرامت دریافت کند.
فرمانده سنتکام، دریادار برد کوپر، گفته است ایران در هفته اخیر عمداً هفت کشتی تجاری را هدف قرار داده که در نتیجه آن نزدیک به دوازده خدمه غیرنظامی کشته، مجروح یا مفقود شدهاند. آمریکا بار دیگر محاصره دریایی بنادر ایران را برقرار کرده و یک نفتکش را در مسیر جزیره خارگ متوقف کرده است.
واکنش کشورهای عربی منطقه
عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر حملات ایران به کویت، بحرین و اردن را محکوم کرده و بر ضرورت بازگشت به گفتوگوی دیپلماتیک تأکید کردهاند. وزیر خارجه عربستان، شاهزاده فیصل بن فرحان، در تماسی تلفنی با همتای کویتی خود بر لزوم توقف تشدید تنش تأکید کرد.
امارات متحده عربی این حملات را «نقض آشکار حاکمیت» اردن، بحرین و کویت توصیف کرد و همبستگی کامل خود را با این سه کشور اعلام کرد. قطر نیز پس از هشدار امنیتی اولیه، اعلام کرد تهدید رفع شده است.
نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، در تماسهای جداگانه با وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، و وزیر خارجه عربستان، بر لزوم پایبندی طرفین به دیپلماسی و اجرای تفاهمنامهای که برای پایان دادن به جنگ امضا شده بود، تأکید کرد.
پیامدهای اقتصادی جنگ ایران و آمریکا
تداوم درگیریها بار دیگر تردد در تنگه هرمز را کاهش داده و بازار جهانی نفت را با کمبود عرضه مواجه کرده است. بر اساس گزارش صندوق بینالمللی پول، کسری روزانه نزدیک به چهار میلیون بشکهای در بازه ماههای مارس تا مه از محل برداشت ذخایر نفتی جبران شده است.
آژانس بینالمللی انرژی در دوره پیشین جنگ، بزرگترین برداشت تاریخی خود از ذخایر راهبردی، معادل چهارصد میلیون بشکه نفت، را به بازار عرضه کرده بود. کارشناسان میگویند اقتصادهای وابسته به واردات نفت، بهویژه در کشورهای جنوب جهانی، بیشترین آسیب را از این نوسانات متحمل میشوند.
جمعبندی
با وجود تبادل تهدیدهای نظامی میان تهران و واشنگتن، مسیر دیپلماتیک همچنان به طور کامل قطع نشده است. مقامات ایرانی تاکنون از اعلام رسمی پایان آتشبس فروردینماه که ترامپ آن را «تمامشده» خوانده، خودداری کردهاند.
کارشناسان نظامی این دور از تشدید را شدیدترین دور درگیری از زمان برقراری آتشبس آوریل ۲۰۲۶ ارزیابی میکنند، در حالی که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس همچنان میان حمایت از تحریمهای آمریکا علیه ایران و نگرانی از گسترش دامنه جنگ به خاک خود در نوسان هستند.
