پهپاد زیردریایی غولپیکر اوکراین؛ معرفی سامانه سی تریدنت استی-۱۰۰۰
شرکت اوکراینی گلوبال مارک (Global Mark) در نمایشگاه دفاعی یوروساتوری ۲۰۲۶ در پاریس، نخستین پهپاد زیردریایی فوقسنگین خود را به نمایش گذاشت. این سامانه که سی تریدنت استی-۱۰۰۰ (Sea Trident ST-1000) نام دارد، در دسته پهپادهای زیردریایی فوقبزرگ یا XLUUV (مخفف Extra-Large Uncrewed Underwater Vehicle) قرار میگیرد.
اصطلاح XLUUV به پهپادهای زیردریایی بدون سرنشین گفته میشود که از نظر اندازه و وزن در بالاترین رده طبقهبندی شناورهای زیرسطحی بدون خدمه قرار میگیرند و معمولاً برای انجام ماموریتهای دوربرد و حمل محمولههای سنگین طراحی میشوند.
از پهپادهای هوایی تا پهپاد زیردریایی
شرکت گلوبال مارک پیش از این بیشتر در زمینه پهپادهای هوایی و سامانههای جنگ الکترونیک شناخته میشد. سامانههای جنگ الکترونیک به مجموعهای از تجهیزات گفته میشود که برای شناسایی، ایجاد اختلال یا فریب امواج الکترومغناطیسی طرف مقابل به کار میروند. ورود این شرکت به حوزه پهپاد زیردریایی، گسترش فعالیت آن از حوزه هوایی به حوزه زیرسطحی دریا را نشان میدهد.
طراحی و ساختار بدنه پهپاد زیردریایی سی تریدنت
بدنه این پهپاد زیردریایی از فولاد ساخته شده و شکل بیضیگون دارد. این طراحی برای انجام عملیات ضربتی، پشتیبانی لجستیکی و همچنین خنثیسازی تهدیدات زیردریایی دشمن در نظر گرفته شده است.
یکی از ویژگیهای قابل توجه این سامانه آن است که ابعاد آن به اندازهای کوچک طراحی شده که در یک کانتینر استاندارد ایزو (ISO) جای میگیرد. کانتینر ایزو، کانتینر باربری استانداردی است که در حملونقل بینالمللی دریایی، ریلی و زمینی استفاده میشود. همین ویژگی به این پهپاد زیردریایی امکان میدهد بهسرعت با وسایل نقلیه زمینی منتقل و در محل مورد نیاز مستقر شود.
گر به مقالههای هوانوردی علاقه دارید، میتوانید با مراجعه به صفحه هوانوردی، از جدیدترین مقالههای این حوزه مطلع شوید.
قابلیت تحرک پنهان و کاربرد در عملیات نامتقارن
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط شرکت گلوبال مارک، پهپاد زیردریایی سی تریدنت یک شناور خودران است؛ یعنی در حین ماموریت نیازی به فرمان مستقیم انسان ندارد. این سامانه برای ماموریتهای دوربرد در محیط دریایی طراحی شده و قادر است محمولههایی تا وزن ۱٬۰۰۰ کیلوگرم را به اهداف راهبردی منتقل کند.
طراحی این پهپاد زیردریایی متناسب با عملیات دریایی نامتقارن است. عملیات نامتقارن به نوعی از درگیری گفته میشود که در آن یک طرف، بهجای رویارویی مستقیم و گسترده، از تجهیزات کوچکتر، ارزانتر و دشوار برای شناسایی استفاده میکند تا به نیروی برتر طرف مقابل آسیب وارد کند.
سی تریدنت با قابلیت کاهش امکان کشف توسط سنسورهای دشمن (که در اصطلاح نظامی Low Observability نامیده میشود) و توانایی حرکت در عمق تا ۵ متری زیر سطح آب طراحی شده تا امکان نفوذ پنهان به مناطق دریایی مورد مناقشه را فراهم کند.
ماموریتها و نقشهای عملیاتی پهپاد زیردریایی سی تریدنت
طبق اطلاعات سازنده، این پهپاد زیردریایی یک سامانه چندمنظوره است و میتواند چهار نوع ماموریت اصلی را انجام دهد که در ادامه هر یک بهطور جداگانه شرح داده میشود.
عملیات ضربتی و انتحاری
در این نوع ماموریت، پهپاد زیردریایی بهعنوان حامل مواد منفجره به کار میرود و با برخورد مستقیم به هدف، آن را از بین میبرد. این نوع عملیات در ادبیات نظامی «عملیات کامیکازه» نیز نامیده میشود.
پشتیبانی لجستیکی و انتقال محموله
پهپاد زیردریایی سی تریدنت میتواند برای انتقال تجهیزات، تدارکات یا سایر محمولهها در مسیرهای زیرسطحی به کار گرفته شود؛ کاربردی که میتواند مکمل یا جایگزین روشهای متداول پشتیبانی دریایی باشد.
رهگیری و خنثیسازی سایر پهپادهای زیردریایی
یکی دیگر از کاربردهای این سامانه، شناسایی و خنثیسازی پهپادهای زیردریایی طرف مقابل است. این قابلیت با گسترش استفاده از پهپاد زیردریایی در نیروهای دریایی مختلف و افزایش نیاز به سامانههای ضدپهپاد زیردریایی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
حمل پهپادهای اولشخص (FPV)
این پهپاد زیردریایی همچنین میتواند بهعنوان سکوی حمل پهپادهای اولشخص یا FPV عمل کند. پهپادهای FPV، پهپادهای کوچکی هستند که اپراتور آنها را از طریق دوربین نصبشده روی پهپاد و با دید مستقیم هدایت میکند. این نوع پهپاد در سالهای اخیر در درگیریهای مختلف، بهویژه در جنگ اوکراین، کاربرد گستردهای پیدا کرده است.
مشخصات فنی پهپاد زیردریایی سی تریدنت استی-۱۰۰۰
مشخصات فنی اعلامشده توسط شرکت گلوبال مارک برای این سامانه در جدول زیر آمده است:
| مشخصه | مقدار |
| طول | ۱۰ متر |
| عرض (بیم) | ۲ متر |
| ارتفاع (بدون دکل) | ۱.۵ متر |
| وزن | ۱۰ تن |
| برد | ۲٬۰۰۰ مایل دریایی (حدود ۳٬۷۰۰ کیلومتر) |
| سرعت سفر معمولی | ۶ گره دریایی |
| حداکثر سرعت | ۱۰ گره دریایی |
| عمق عملیاتی | ۶۰ متر |
| وزن کلاهک (محموله رزمی) | ۱٬۰۰۰ کیلوگرم |
برای درک بهتر این اعداد باید گفت مایل دریایی واحدی برابر با حدود ۱.۸۵۲ کیلومتر است و در صنعت دریانوردی برای بیان مسافتهای دریایی به کار میرود. بر این اساس، برد ۲٬۰۰۰ مایل دریایی این پهپاد زیردریایی معادل تقریبی ۳٬۷۰۰ کیلومتر است. همچنین گره (knot) واحد سرعت در دریانوردی است و هر گره برابر با یک مایل دریایی در ساعت، یعنی تقریباً ۱.۸۵۲ کیلومتر بر ساعت، است.
قابلیت حمل و نقل و استقرار سریع
طراحی فیزیکی پهپاد زیردریایی سی تریدنت به گونهای است که در یک کانتینر استاندارد ایزو جای میگیرد. این موضوع باعث میشود این سامانه با کامیون یا واگن قطار به نقاط مختلف منتقل شود، بدون نیاز به تجهیزات حملونقل ویژه. این ویژگی برای نیروهایی که به جابجایی سریع تجهیزات در شرایط عملیاتی نیاز دارند، مزیت قابل توجهی به شمار میرود.
جمعبندی
رونمایی از پهپاد زیردریایی سی تریدنت استی-۱۰۰۰ توسط شرکت گلوبال مارک، گسترش فعالیت صنعت دفاعی اوکراین از حوزه هوایی به حوزه زیرسطحی دریا را نشان میدهد. این سامانه با ترکیبی از قابلیتهای ضربتی، لجستیکی و ضدپهپاد زیردریایی، و همچنین امکان حمل آسان در کانتینر استاندارد، بهعنوان یک گزینه چندمنظوره برای عملیات دریایی نامتقارن معرفی شده است.
مشخصات فنی اعلامشده، از جمله برد ۲٬۰۰۰ مایل دریایی و ظرفیت حمل محموله ۱٬۰۰۰ کیلوگرمی، این پهپاد زیردریایی را در رده سامانههای زیردریایی فوقبزرگ (XLUUV) قرار میدهد.
